Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen İhracat Kredi Kuruluşu Finansman Zirvesi’nde konuştu. Zirvede, Türk Eximbank ve İngiltere’nin ihracat finansman kurumu UK Export Finance (UKEF) işbirliğiyle gerçekleşti. İngiltere İklim Bakanı Katie White da zirvede yer aldı.
Şimşek, Türkiye’nin COP31’deki mesajlarının net olduğunu vurgulayarak, dünyanın daha fazla taahhüt yerine uygulamaya geçen, finansman sağlanan, istihdam ve büyüme yaratan projelere odaklanması gerektiğini belirtti. Küresel ekonominin jeopolitik gerginlikler ve ticaretteki parçalanma gibi zorluklarla karşılaştığı bu dönemde, birlikte hayata geçirilebilecek fırsatlar yaratmanın önemine işaret etti.
Şimşek, karbonsuzlaşma, tedarik zincirlerinin yeniden yapılanması ve dayanıklı altyapı ihtiyacının COP gündeminin ve küresel ekonominin öncelikleri arasında bulunduğunu ifade etti. Bu dönüşümün sermayenin akışını ve ticaretin fiyatlandırmasını değiştirdiğini, karbonun önemli bir maliyet unsuru haline geldiğini söyledi. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın yürürlükte olduğunu ve Türkiye ekonomisinin Avrupa ile yakın bağlantılı olduğunu belirtti. İhracatın yaklaşık yüzde 55’inin Avrupa’ya, yüzde 43’ünün ise AB ülkelerine yapıldığını hatırlattı.
Karbon salımının azaltılmaması durumunda uluslararası pazarlarda rekabet gücünün kaybedileceğini vurgulayan Şimşek, bu nedenle yeşil dönüşümün ekonomi programının merkezinde yer aldığını belirtti. Yeşil dönüşümün verimlilik, rekabet gücü, sanayinin modernizasyonu ve enerji güvenliği anlamına geldiğini, doğru uygulandığında enerji ithalat faturasını düşürdüğünü ve makroekonomik istikrarı güçlendirdiğini ifade etti.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin son 20 yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için yaklaşık bir trilyon dolar ödediğini ve bu durumun devam etmesi halinde gelecek 20 yılda da aynı miktarda ödeme yapacağını anımsattı. Bu nedenle yeşil dönüşümün bir tercih değil, zorunluluk olduğunu belirtti. Yeşil dönüşüm için küresel ve yerel düzeyde yüksek finansman ihtiyacına dikkat çekti.
Şimşek, piyasada yeterli sermaye bulunduğunu ancak asıl sınırlayıcı faktörün yatırım için elverişli bir ortamın eksikliği olduğunu söyledi. Gelişmekte olan ekonomilerde yüksek sermaye maliyetinin de bu eksikliğe eklendiğini belirtti. Temiz enerji projelerinin gelişmekte olan ekonomilerde algılanan risk nedeniyle gelişmiş ekonomilere göre iki kat daha pahalı finanse edildiğini kaydetti.
Bu noktada çok taraflı kalkınma bankaları ve ihracat kredi kuruluşlarının önemini vurgulayan Şimşek, bu kurumların uzun vadeli sermaye sağladığını ve proje uygulamasına yüksek standartlar getirdiğini ifade etti. İhracat kredi kuruluşlarının belirli coğrafyalarda ticari ve siyasi riskleri üstlendiğini, ticari bankaların ise yapılandırma deneyimi ve piyasalara erişim sağladığını belirtti. Bu kurumların ortak hareket etmesinin projelerin riskini azalttığını, finansmanı ucuzlattığını ve vadeleri uzattığını söyledi.
Şimşek, risklerin paylaşılmasıyla özel sermayenin de projelere akmaya başlayacağını dile getirdi. Türkiye’nin Ulusal Yeşil Finansman Stratejisi ve Eylem Planı ile sürdürülebilir finansmanın çerçevesini çizdiğini ve İklim Kanunu ile 2053 net sıfır emisyon hedefinin yasal güvenceye kavuştuğunu hatırlattı. Türk Eximbank’ın önceliklerinin, küresel tedarik zincirinde yer alan KOBİ’ler de dahil olmak üzere ihracatçıların gerçek ihtiyaçlarıyla şekillendiğini belirtti.
Türkiye’nin COP31’deki öncü girişimi İklim Uygulama Köprüsü’nün (BRIDGE) önemine değinen Şimşek, bu platformun ülkelerin hedeflerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmelerine ve doğru yatırımcılarla buluşturmalarına yardımcı olacağını söyledi. Mevcut kurumların daha etkin kullanılmasının amaçlandığını belirtti. İşbirliğinin, proje tasarımı ve risk paylaşımına ilişkin kilit kararlar henüz alınmadan önce, erken aşamada en iyi sonucu verdiğini vurguladı.
Şimşek, bu kapsamda üç öneride bulundu: Yüksek etkili projelerden oluşan ortak bir portföy oluşturulması, ortak finansmanın norm haline getirilmesi ve ihracat, kalkınma ve ticari kredilerin en baştan bir araya getirilerek özel sermayenin çekilmesi. Ayrıca, ülkelerin ve iş dünyasının ilk günden sürece dahil edilmesiyle projelerin yerel ihtiyaçlara cevap vermesinin ve daha hızlı ilerlemesinin sağlanacağını belirtti. Kalkınma etkisinin çalışmaların merkezinde olması gerektiğini, yatırımların güvenilir altyapı, uygun fiyatlı enerji, istihdam ve dayanıklılık sağlaması gerektiğini vurguladı. İklim ve kalkınma hedeflerinin el ele gitmesi gerektiğini, aksi halde dönüşümün kalıcı olmayacağını sözlerine ekledi.
Reklam & İşbirliği: [email protected]