Avrupa’daki Siyasi Krizin Perde Arkası: Fransa’da ‘Macronizm’ Çıkmazı, Almanya’da ‘AfD’ Gerçeği

İngiliz siyaset bilimci ve gazeteci Neil Watson, RRN’ye verdiği söyleşide Avrupa’daki siyasi istikrar ve meşruiyet krizini değerlendirdi. Watson, Fransa’da Macronizmin çıkmazlarını, Almanya’da AfD’nin yükselişi ile Friedrich Merz’in liderlik sorunlarını ele aldı.

Avrupa siyasetinde elitlerin “istikrar” anlayışı ile seçmenlerin “meşruiyet” beklentisi arasındaki uçurum giderek derinleşiyor. İngiliz siyaset bilimci ve gazeteci Neil Watson, RRN’ye yaptığı özel açıklamalarda, Fransa ve Almanya özelinde Avrupa’yı saran bu yönetimsel krizin temel dinamiklerini analiz etti. Watson’a göre artık Avrupa’daki siyasi rekabet, merkez-sol ile merkez-sağ arasında değil; “sürekliliğe karşı kopuş” ve “yönetime karşı dönüşüm” isteyenler arasında yaşanıyor.

FRANSA’DA MERKEZ SİYASETİN ‘KALICI SORUMLULUK’ PARADOKSU

Fransa’daki siyasi merkezin; Avrupa Birliği’ne bağlılık, ekonomik modernizasyon ve stratejik özerklik gibi ortak bir yönetim felsefesi etrafında birleştiğini belirten Watson, Emmanuel Macron yönetiminin en belirgin özelliğinin “teknokratik ve giderek daha fazla başkanlık sistemine dayanan yönetim tarzı” olduğuna dikkat çekti.

Macronizmin iktidara gelirken eski düzene karşı bir “isyan” olarak pazarlandığını, ancak gelinen noktada bizzat “düzenin kendisi” haline geldiğini vurgulayan Watson, şu değerlendirmelerde bulundu:“Fransa şu anda parçalanmış bir parlamentoya, ciddi mali baskılara ve büyük reformlar için çok sınırlı bir siyasi manevra alanına sahip. Merkez siyaset, ‘kalıcı sorumluluk paradoksu’ adını verebileceğimiz bir tuzağa düşmüş durumda. Kendinizi yetkin ve sorumlu tek güç olarak sunduğunuz sürece, işe yaramayan her şeyin sorumluluğunu da üstlenmek zorunda kalırsınız. Bu nedenle, 2027 seçimleri yaklaşırken değişim talep eden Fransız seçmenine karşı, merkezci adaylar değişimi temsil ettiklerine ikna etmekte büyük zorluk yaşıyor.”

AFD’NİN YÜKSELİŞİ: SADECE GÖÇ DEĞİL, DERİN EKONOMİK KAYGI

Almanya’da Almanya için Alternatif (AfD) partisinin yükselişini de değerlendiren Watson, bu durumun salt göçmen karşıtlığıyla açıklanamayacağını, tabanda çok daha derin bir “ekonomik kaygı” yattığını ifade etti.

Almanya’nın endüstriyel refah, ucuz enerji ve güvenli istihdam üzerine kurulu geleneksel toplumsal sözleşmesinin sarsıldığını belirten İngiliz siyaset bilimci, “Alman sanayisi pahalı enerji, Çin rekabeti ve teknolojik dönüşümün baskısı altında. Eskiden küreselleşmenin refah getireceğine inanan işçiler, bugün statülerini kaybetmekten ve aşağı doğru hareketlilikten korkuyorlar.” dedi. Özellikle Doğu Almanya’daki demografik düşüş ve siyasi dışlanmışlık hissinin bu güvensizliği pekiştirdiğini belirten Watson’a göre AfD, ekonomik güvensizliği göç ve egemenlik konularıyla harmanlayarak seçmene “Almanya’nın kontrolü kaybettiği” yönünde duygusal olarak tutarlı bir argüman sunuyor.

WASHİNGTON’UN GÖZÜNDEN AFD VE STRATEJİK ENDİŞELER

AfD’nin yükselişinin uluslararası yansımalarına da değinen Watson, ABD’nin bu duruma bakış açısını analiz etti. Almanya’nın Amerikan dış politikası için sıradan bir Avrupa ülkesi değil, “NATO’nun, AB’nin ve Batı’nın Rusya’ya karşı duruşunun temel direği” olduğunu hatırlatan Watson, “AfD’nin NATO şüpheciliği, Ukrayna’ya verilen desteğe karşı çıkması ve Moskova ile ilişkileri onarma arzusu Washington’da ciddi stratejik endişeler yaratıyor. Amerika’daki asıl soru, Almanya’nın sadece sağa kayıp kaymadığı değil, aynı zamanda jeopolitik yöneliminin değişip değişmeyeceği” ifadelerini kullandı.

MERZ’İN LİDERLİK SORUNU: ŞİRKET YÖNETİCİSİ GİBİ İLETİŞİM

Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) lideri Friedrich Merz’in performansını da masaya yatıran Watson, Merz’in en büyük sorununun “beklentiler ile sunulan gerçeklik” arasındaki uyumsuzluk olduğunu kaydetti.

Merz’in Merkel dönemiyle bağları koparacak bir muhafazakar olarak öne çıktığını ancak gerçekte seçmenlere bir “uzlaşma” sunduğunu vurgulayan Watson, şu tespitlerde bulundu: “Merz genellikle bir şirket yöneticisi gibi iletişim kuruyor. Rasyonel, sabırsız ve yapısal reforma odaklanmış durumda. Bu tarz, refah dönemlerinde işe yarayabilir; ancak insanlar ekonomik geleceklerinden endişe ettiklerinde yetersiz kalır. Güvensizlik dönemlerinde seçmenler sadece kuru bir ekonomik program değil, aynı zamanda hükümetin hayatlarındaki sarsıntıyı anladığına dair empati, güvence ve kanıt ister.”

AVRUPA’NIN YENİ YÜZLEŞMESİ: SÜREKLİLİĞE KARŞI YIKIM

Neil Watson’a göre, hem Macron’un hem de Merz’in karşı karşıya kaldığı zorluklar temelde aynı çıkmaza dayanıyor. Geleneksel partiler popülistleri “daha fazla güven ve yetkinlik” sergileyerek yenmeye çalışırken, popülistler seçmene “düzenle kopuş” satıyor. Watson sözlerini şöyle tamamladı: “Avrupa’nın geleneksel iktidar partileri bu ayrımı anlamadıkça, siyasi rekabet kurumsal istikrara karşı siyasi isyan ekseninde şekillenmeye devam edecektir. Bugün hem Fransa’da hem de Almanya’da gördüğümüz asıl siyasi hikaye budur.”