Küresel Piyasalar Jeopolitik Gerilim ve Faiz Endişeleriyle Satış Baskısı Altında
Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve yükselen petrol fiyatları, küresel piyasalarda satış baskısını artırırken enflasyonist endişeleri yeniden gündeme getirdi. ABD’de enflasyonun yavaşlamasına rağmen, Hürmüz Boğazı’ndaki arz endişeleri ve enerji fiyatlarındaki artış tahvil faizlerini yükseltti.
Hükümetlerin mali durumlarına ilişkin endişeler ve ABD’deki kasım ara seçimlerinin politik riskleri artırma potansiyeli de tahvil piyasasındaki satış baskısını derinleştiren faktörler arasında yer aldı. Bu gelişmeler sonucunda ABD 10 yıllık tahvil faizi Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine yaklaşırken, 30 yıllık tahvil faizi 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Piyasalar Üzerindeki Baskı Unsurları
ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırma kararı piyasalara kısa süreli bir rahatlama sağlasa da, bu uygulamanın kalıcı bir çözüm olmadığına dair endişeler satış baskısını yeniden hakim kıldı. Fed Başkanı Kevin Warsh’un net açıklamalar yapmaması da tahvil piyasasındaki satış baskısını etkileyen bir diğer unsur olarak belirtildi. ABD’li yetkililerin İran’a yönelik ekonomik yaptırım açıklamaları, jeopolitik risklerin ekonomik boyutunu daha da derinleştirebileceği endişelerini artırdı.
Teknoloji şirketlerine yönelik endişeler ve ABD’nin toplam kamu borcunun 40 trilyon doları aşması da küresel piyasalarda baskı unsuru olarak öne çıktı. Kovid-19 teşvik paketleri, artan faiz maliyetleri ve vergi indirimleri bu borç artışında etkili oldu.
Haftayı dolar endeksi yüzde 0,9 azalışla 98,8 seviyesinden, altının onsu yüzde 5,2 artışla 4.603 dolardan tamamlarken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,6 artışla 94,4 seviyesine ulaştı.
ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) toplantı tutanakları, birçok Fed yetkilisinin enflasyon düşmezse para politikasının sıkılaştırılması gerektiğini düşündüğünü ortaya koydu. Gelecek hafta düzenlenecek Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu ve açıklanacak büyüme ile istihdam verileri piyasaların yönünü belirleyecek.
New York borsası, tahvil piyasasına ilişkin endişelerle haftayı negatif tamamladı. S&P 500 yüzde 1,43, Nasdaq yüzde 2,05 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,85 geriledi. Avrupa borsaları da jeopolitik belirsizlikler, yükselen enerji fiyatları ve enflasyonist baskılar nedeniyle İngiltere hariç geriledi. Almanya ve Fransa’da tahvil faizleri rekor seviyelere ulaşırken, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarındaki artış risk algısını yükseltti.
Asya borsaları, tahvil piyasalarındaki riskler ve jeopolitik belirsizlikler nedeniyle satış ağırlıklı bir seyir izledi. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi görürken, Çin’de sanayi üretimi ve perakende satışlar beklentilerin altında kaldı. Japonya’da Nikkei 225 ve Güney Kore’de Kospi endeksi düşüş gösterirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi geriledi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yükselişle haftayı tamamladı.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,42 yükselişle 14.514,82 puandan kapandı. Dolar/TL ise haftayı yüzde 0,33 artışla 48,0400’dan tamamladı. Türkiye’de işsizlik oranı yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7,9 olarak açıklandı.
