BM Genel Sekreteri Guterres Dünyanın Savaş Kaldıramayacağını Belirtti
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında küresel barış ve iklim krizi konularında önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, Orta Doğu’daki gerilimin ve iklim krizinin yarattığı etkilerin küresel istikrarı tehdit ettiğini belirterek, uluslararası topluma acil diplomasi çağrısı yaptı. Aşırı sıcaklıkların artık bir gelecek tehdidi değil, günümüzün acil krizi olduğunu vurgulayan Guterres, hükümetleri harekete geçmeye davet etti.
Kıbrıs Görüşmeleri ve Orta Doğu Gerilimi
Guterres, konuşmasına Kıbrıs’taki gelişmeleri değerlendirerek başladı. Taraflarla yapılan görüşmelerin ardından yeni bir ‘5+1’ formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. Güven artırıcı önlemler ve içeriğin belirlenmesiyle toplantının düzenleneceğini belirten Guterres, tüm taraflarla istişare halinde çalışılacağını ifade etti.
Orta Doğu’daki çatışmalara da geniş yer ayıran Guterres, Körfez’deki askeri gerilimin 6 ayı geride bıraktığını ve bunun küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin durma noktasına geldiğini, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda fiyatlarının yükseldiğini belirten Guterres, milyonlarca insanın yoksulluk riskiyle karşı karşıya kaldığını vurguladı. Dünya Gıda Programı’nın (WFP) 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğuna dair uyarısını hatırlatan Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşma duyurusunu olumlu bir gelişme olarak niteledi. Guterres, bölge ve dünya için daha fazla savaşın kaldırılamayacağını söyledi.
İklim Krizi Hızlanıyor Acil Önlem Şart
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim değişikliğine odaklanan Guterres, El Nino’nun etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini belirtti. Son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının bir başlangıç olduğunu aktaran Guterres, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre önümüzdeki dönemde de sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini bildirdi. İklim krizinin hızını artırdığını ve aşırı sıcakların ‘sessiz katil’ olmaktan öteye geçtiğini belirten Guterres, dünya çapında aşırı sıcaktan kaynaklanan ölümlerin büyük ölçüde eksik sayıldığını ifade etti.
Aşırı sıcaklıkların çevresel, ekonomik ve insani boyutlarda bir kriz yarattığını dile getiren Guterres, milyonlarca insanın sağlığının, gıda güvencesinin ve geçim kaynaklarının tehdit altında olduğunu söyledi. Guterres, aşırı sıcaklarla mücadele için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması gerektiğini vurguladı. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, ‘Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor’ dedi.
Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesi ve fosil yakıt endüstrisinin yanı sıra bazı ülkelerin yürüttüğü küçümseyici kampanyaları gösterdi. BM’nin bu konuda daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunun vurgulanması gerektiğini belirtti.
Gazze’deki anlaşmaya ilişkin bir soru üzerine Guterres, tarafların üzerinde uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini söyledi. Gıda güvenliği konusunda WFP’ye daha fazla destek çağrısında bulunan Guterres, mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını ve sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlar için çaba gösterileceğini ekledi.
