Türkiye’de En Çok Taze Meyve Sebze ve Ekmek İsraf Ediliyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, hane halkları tarafından en fazla israf edilen gıda grubu 2025 yılında yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bu gruptaki israfı, yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.
TÜİK’in hane halkı israfına ilişkin araştırması, tüketicilerin gıda harcamalarındaki israf eğilimlerini ortaya koydu. Taze meyve ve sebzelerin ardından en çok israf edilen ikinci gıda grubu ekmek olarak belirlendi. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat ise yüzde 5,9 oranında israf edildi. Makarna ile et ve et ürünlerinin israf edilme oranları ise yüzde 2,7 ile daha düşük seviyelerde kaldı.
İsrafın Başlıca Nedeni Gıdaların Bozulması
Gıda ürünlerinin çöpe atılmasının ana nedenleri arasında gıdaların bozulması yüzde 74,4 ile ilk sırada yer aldı. Tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya pişirme nedeniyle israf yaptığını belirtti. Hane halkının büyük çoğunluğu, yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade etti. Nadiren israf edenlerin oranı yüzde 12,7, sıklıkla israf edenlerin oranı ise sadece yüzde 0,3 olarak kaydedildi.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı öne çıktı. 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste ile çıktı. Ürün fiyatlarını takip edenlerin oranı yüzde 14,9, plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 olarak belirlendi. En düşük gelir grubundaki hane halklarının liste yapma oranı yüzde 57,3 ile en yüksek gelir grubundan (yüzde 49,9) daha yüksek bulundu.
Tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi, israfı önleme yöntemleri arasında önemli bir yer tuttu. 2025 yılında bu oran yüzde 28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak ölçüldü. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti.
